O ile o wypaleniu zawodowym mówimy teraz dużo bez większego tabu, o tyle wypalenie rodzicielskie nie jest tak bardzo znormalizowane. Jednak według badania dwóch belgijskich psychologów, 5% rodziców cierpi na to wypalenie, a 8% rodziców jest w grupie wysokiego ryzyka. Wiemy, że trudno jest o tym mówić, strach przed osądzeniem jest duży, więc nie odważamy się. Jednak nie jesteś sam!
Czym jest Wypalenie Rodzicielskie?
Prawda jest taka, że nie ma "dokładnej" definicji wypalenia rodzicielskiego. Jednak możemy je zdefiniować jako stres rodzicielski trwający w czasie z fizycznym i psychicznym wyczerpaniem w sferze rodzinnej.
Oczywiście, KAŻDY RODZIC w pewnym momencie odczuwa zmęczenie wszystkimi obowiązkami i zadaniami, które wiążą się z rodzicielstwem. Ale jeśli okres odpoczynku nic nie zmienia i czujemy, że funkcjonujemy trochę na autopilocie ze zmniejszonym zaangażowaniem jako rodzic... Prawdopodobnie jest to wypalenie rodzicielskie.
Wypalenie rodzicielskie: objawy
Zmęczenie jest więc jedną z cech wypalenia rodzicielskiego, ale nie jedyną!
Rola rodzica jest wyczerpująca
To cecha, która pojawia się najczęściej. Uczucie bycia na skraju, nie mogąc już więcej. Może się to objawiać niezdolnością lub trudnościami w prawidłowym myśleniu i intensywnym zmęczeniem.
To trochę jak tryb przetrwania, każde zadanie wymaga energii, której nie mamy... a przynajmniej już nie. Każde zadanie do zorganizowania wydaje się nie do pokonania, nawet myślenie o kolacji, jak ubrać dziecko... Czujemy się W-Y-C-Z-E-R-P-A-N-I.
Bycie rodzicem nie sprawia nam już przyjemności
To trochę tak, jakbyśmy postrzegali rodzicielstwo jako ciężar i widzieli tylko negatywne aspekty, to "przepełnienie", które nie pozwala nam cieszyć się tą wspaniałą rolą.
Na przykład, wcześniej uwielbialiśmy bawić się z naszym dzieckiem, teraz robimy to, bo "trzeba" to robić, ale nie sprawia nam to żadnej przyjemności.
Co prawdopodobnie prowadzi do...
Tworzy się emocjonalny dystans z naszym dzieckiem
Wcześniej mogliśmy słuchać naszego dziecka godzinami, reagując przesadnie na jego historie (które nie mają ani początku, ani końca), teraz słuchamy pasywnie, jednym uchem, zwracamy mniej uwagi, ponieważ nie mamy już energii. Nawet okazywanie uczuć, jak pocałunki czy przytulanie, nie jest już tak częste.
Oczywiście, nadal robimy wszystko co konieczne, karmienie, przygotowywanie rzeczy, mycie zębów, odprowadzanie do szkoły / żłobka, ale nie potrafimy już tak bardzo angażować się w tę relację rodzic-dziecko jak wcześniej.
Poczucie winy i porażki jako rodzic
Z poprzednimi objawami, czujemy się winni. Czujemy się niegodni bycia rodzicami, niewrażliwi i wstydzimy się tego, jacy jesteśmy. Mieliśmy obraz siebie jako rodziców i byliśmy inni w przeszłości z naszym dzieckiem i trudno jest to zaakceptować.
Jednak nie należy się tego wstydzić. Zdarza się to wielu rodzicom i pozostaje "sytuacyjne", to przytłoczenie i w żaden sposób nie odzwierciedla twojej prawdziwej tożsamości i roli rodzica.
Wypalenie rodzicielskie a depresja, baby blues i depresja poporodowa
Depresja nie jest kontekstualna, to ogólny stan. Wypalenie dotyka tylko rodziny, podczas gdy depresja dotyka wszystkich aspektów (zawodowego, rodzinnego, relacyjnego...).
Jednak wypalenie może ostatecznie prowadzić do depresji.
Baby Blues trwa tylko kilka dni i pojawia się po narodzinach dziecka.
Aby dowiedzieć się więcej: Depresja poporodowa: mówimy wszystko
Jak wyjść z wypalenia rodzicielskiego?
W przypadku wypalenia zawodowego można oddalić się od źródła problemu: pracy. Można więc przepisać zwolnienie lekarskie.
W przypadku wypalenia rodzicielskiego jest to trudniejsze. Nie ma czegoś takiego jak zwolnienie z bycia rodzicem......
Porozmawiać z partnerem
Bardzo ważne jest zaangażowanie partnera, gdy zdajemy sobie sprawę z wypalenia. Po pierwsze, aby być wysłuchanym, ale także, aby w miarę możliwości uzyskać wsparcie i mieć czas dla siebie. Celem nie jest zrzucenie WSZYSTKIEGO na drugą osobę, ale jeśli partner ma energię, delegowanie niektórych zadań, aby złapać oddech i po prostu zadbać o siebie.
Skonsultować się z lekarzem / psychologiem
Po pierwsze, świadomość problemu to pierwszy krok do wyjścia z niego. Ale wsparcie z zewnątrz jest jeszcze lepsze. Psycholog może naprawdę pomóc rozszyfrować odczuwane emocje, odpuścić niektóre myśli o poczuciu winy i pomóc przyjąć nowe zachowania.
Zaakceptować, że nie zawsze musimy być idealni
Chcieć, żeby dzieci jadły tylko domowe posiłki, to naprawdę dobra rzecz, ale to duże obciążenie psychiczne i zajmuje dużo czasu. Pozwolenie sobie na korzystanie z "gotowych" dań nie zrobi z ciebie najgorszego rodzica na świecie! Tak samo z idealną fryzurą dziecka, pewnego dnia nie masz czasu? Nic się nie stało!
Psycholog może naprawdę pomóc to zaakceptować :)
Rozmawiać, rozmawiać, rozmawiać...
Rozmowa to zrzucenie ciężaru. Istnieją stowarzyszenia wspierające rodzicielstwo, które mogą pomóc na przykład podczas grup wsparcia. Słuchając świadectw innych rodziców, łatwiej jest zaakceptować swoją sytuację i może to pomóc.
Jak ostatecznie uniknąć wypalenia rodzicielskiego?
Akceptując, że nie jesteśmy idealni i dając sobie prawo do błędu. Nikt nie jest doskonały, robienie wszystkiego najlepiej jak potrafimy to już bardzo dużo.
Delegowanie niektórych zadań, gdy czujemy zmęczenie emocjonalne i fizyczne, aby znaleźć czas dla siebie, jest również ważne.
Istnieją testy online, które pomogą sprawdzić, czy jesteś w stanie wypalenia rodzicielskiego, ale przy najmniejszych wątpliwościach zawsze lepiej jest zapobiegać, konsultując się z lekarzem :)