Od urodzenia dziecko wykonuje zdumiewające ruchy: jak może chwytać pierś zaledwie kilka godzin po urodzeniu? Dlaczego chwyta nas za palec?
Definicja odruchu archaicznego
Odruchy archaiczne to mimowolne, automatyczne ruchy wykonywane w odpowiedzi na zewnętrzny bodziec (hałas, światło, dotyk,...). Ponieważ układ nerwowy nie jest jeszcze dojrzały, dziecko nie jest w stanie kontrolować swoich ruchów.
Są zatem świadectwem prawidłowego rozwoju układu nerwowego i motorycznego dziecka i są automatycznie sprawdzane podczas pierwszej wizyty lekarskiej :)
Niektóre odruchy są nawet integrowane in utero, aby dziecko mogło się obracać lub zginać, kierując się ku wyjściu. Te odruchy sprawiają, że ruchy dziecka są dość gwałtowne, ale około 3–4 miesiąca dziecko zaczyna wykonywać ruchy celowe (nareszcie)! Te odruchy pierwotne pojawiają się w określonym czasie, aby zostać zintegrowane i zaniknąć, ustępując miejsca nowym ruchom.
Przyjrzyjmy się razem odruchom pierwotnym dziecka:
Ssanie
Nie jest tajemnicą, że dziecko automatycznie ssie, gdy podajemy mu coś do ssania (pierś, palec, butelkę lub smoczek). Jest to dość praktyczne, bo aby przeżyć, dziecko musi się odżywiać i ssać mleko :), a smoczek do uspokajania też jest przydatny. Odruch pojawia się już w czasie ciąży (nierzadko widać na USG dziecko ssące kciuk). Zanika około 6. miesiąca życia.
Jeśli karmisz piersią, noszenie w chuście będzie bardzo praktyczne, ponieważ dziecko będzie miało ułatwioną pozycję do ssania.
Grasping, czyli odruch chwytny
Niegdyś niezbędny do trzymania się matki, grasping to odruch, w którym dziecko automatycznie chwyta twój palec, gdy go wkładasz do jego dłoni (jest to niesamowicie urocze!). Ten odruch pozwala niemowlęciu ćwiczyć trzymanie przedmiotów w rękach i uczestniczy w tworzeniu więzi przywiązania. Zanika między 2. a 3. miesiącem życia.
Odruch Moro
Na pewno widziałeś już, jak dziecko rozstawia nogi i ręce w krzyż, a następnie przyciska ramiona do klatki piersiowej. To odruch „obronny", który pojawia się przy nagłym bodźcu: hałasie, świetle, gwałtownej zmianie pozycji… Zanika około 6. miesiąca życia.
Noszenie pozwala dziecku uspokoić się znacznie szybciej! Przy tobie mniej się boi, uspokojone twoją obecnością, i przyjmuje fizjologiczną pozycję, w której kończyny są już zgrupowane.
Odruch szukania (punktów kardynalnych)
Gdy połaskoczesz policzek dziecka, zobaczysz, jak obraca głowę w stronę dotykanego miejsca. Ten odruch ułatwia karmienie piersią.
Odruch pełzania
Jeśli dziecko leży na brzuchu, powinno próbować przesuwać się do przodu, czołgając się za pomocą rąk i nóg, unosząc pośladki. Ten ruch pozwala mu, gdy leży na mamie, kierować się w stronę jej piersi, aby się nakarmić.
Automatyczny chód
Jeśli postawisz dziecko w pozycji pionowej ze stopami dotykającymi płaskiej powierzchni, automatycznie wykona ruch do przodu, jedna noga za drugą. Choć widzisz te imponujące ruchy, dopiero kilka miesięcy później zacznie chodzić samodzielnie!
Odruch szermierza, czyli asymetryczny odruch toniczny szyi
Dziwna nazwa wyrażająca to, że gdy dziecko obraca głowę w jedną stronę, ramię po tej samej stronie prostuje się, podczas gdy ramię po przeciwnej stronie zgina się. To odruch odgrywający ważną rolę w rozwoju motorycznym dziecka i świadczący o dobrej napięciu mięśniowym :)
Zanika około 6. miesiąca życia.
Odruch wyprostny skrzyżowany
Jeśli podrażnimy podeszwę stopy dziecka, utrzymując kończynę dolną w wyprostowaniu, dziecko powinno wyprostować drugą nogę i przybliżyć ją do tej podrażnionej, jakby chciało „odsunąć łaskotanie".
Istnieje wiele innych zadziwiających odruchów, takich jak odruch przeżycia, jednak sprawdzenie kilku z nich wystarczy, aby potwierdzić prawidłowy rozwój dziecka. Jeśli nie są obecne lub przeciwnie – odruch utrzymuje się zbyt długo, może to świadczyć o zaburzeniu rozwoju.
To powinno cię zainteresować: