De postpartum depressie is een aandoening die moeders en vaders treft na de geboorte van de baby. De komst van een kind is een grote omwenteling in ons leven en onze emoties krijgen er een klap van: vreugde, angst, opwinding, neerslachtigheid…
Het is belangrijk om de babyblues te onderscheiden van de postpartum depressie. De eerste is een lichte, voorbijgaande stoornis (stemmingswisselingen, stress), terwijl de tweede ernstigere, langdurige stoornissen vertoont en behandeld moet worden.
Postpartum depressie: definitie
De term is onderwerp van veel discussie, maar één ding is zeker: het is een depressie die optreedt na de geboorte. We kunnen het omschrijven als een niet-psychotische episode van een ernstige depressieve stoornis.
Sommige psychologen en psychiaters geven toe dat het tot 3 maanden na de bevalling kan optreden, terwijl de WHO en de Centers for Disease Control and Prevention erkennen dat het in de 12 maanden na de bevalling kan optreden.
Het treft 10-15% van de vrouwen en deze aandoening is helaas versterkt tijdens de Covid-19-crisis.
Symptomen van de postpartum depressie
Hier presenteren we de meest voorkomende symptomen:
- stress en angst zonder geldige reden
- overmatige droefheid
- Stemmingswisselingen: prikkelbaarheid en woede
- Schuldgevoel: niet goed genoeg voor de baby zorgen of hem of haar niet genoeg liefhebben
- Het gevoel geen goede ouder te zijn
- Onvermogen om tijd door te brengen met het kind (sterk afwijzend)
- Angst of paniek (voornamelijk gerelateerd aan de baby)
- Gebrek aan interesse in zichzelf of de baby
- Slaapproblemen: moeite met inslapen of juist veel te lang slapen
- Ernstige vermoeidheid
- Eetluststoornissen
- Gevoel van ellende
- Oncontroleerbaar huilen
- Suïcidale gedachten hebben of zichzelf willen beschadigen
Als u of uw partner deze symptomen vertoont en u het moeilijk heeft, aarzel IN GEEN GEVAL om een arts of psycholoog te raadplegen. Het is belangrijk om deze aandoening te herkennen, omdat ze ook gevolgen kan hebben voor de ontwikkeling van het kind en vooral voor een gecompliceerde moeder-kind- of vader-kindrelatie.
Dus vooral: huisarts, psycholoog en bij suïcidale gedachten of onmiddellijk leed, bel 113 (nationale zelfmoordpreventiehulplijn, gratis, 24u/24). Voor dagelijkse begeleiding -> LigneParents
Postpartum depressie bij de vader: mogelijk?
Hoewel deze aandoening meer vrouwen dan mannen treft, komt ze ook voor bij papa's. Aarzel niet om erover te praten: jullie zijn even gelegitimeerd en moeten hulp vragen.
De symptomen zijn doorgaans minder zichtbaar en woede en prikkelbaarheid kunnen vaker voorkomen.
De risicofactoren
Biologische factoren
- schildklierdisfunctie
- lager prolactinegehalte
- een plotselinge daling van de oestrogeen- en progesteronspiegels na de bevalling
- verhoogde gevoeligheid voor hormonale veranderingen na de bevalling
- complicaties tijdens de zwangerschap en de bevalling
Stresserende gebeurtenissen
Die optreden tijdens of na de zwangerschap.
- overlijden van een dierbare
- ontslag
- de komst van de baby, die zeer stressvol kan zijn
- verhuizing
- moeilijkheden om een band met de baby op te bouwen
Familiale of persoonlijke voorgeschiedenis
- depressie in het verleden
- vader of moeder vatbaar voor depressie of stemmingsstoornis
Een gebrek aan ondersteuning
- van dierbaren, van de partner
- een alleenstaande ouder loopt een groter risico
Gevolgen voor het kind
Vooral tijdens het eerste levensjaar heeft baby een liefdevolle en sterke band nodig met zijn of haar hechtingsfiguur(en).
Een ouder met een postnatale depressie kan moeite hebben om met zijn of haar kind te communiceren of positieve interacties te hebben. Hij of zij kan moeite hebben om alle signalen van de baby te herkennen en erop te reageren. Gezichtsuitdrukkingen en spraak kunnen ook minder empathisch zijn, meer "vlak".
Dit leidt tot ander gedrag bij kinderen: veeleisend gedrag (schreeuwen, huilen) en minder bekende en gebruikte gezichtsuitdrukkingen.
Het is hun volledige cognitieve, affectieve en sociale ontwikkeling die verstoord kan worden. De hechtingsband tussen de baby en zijn ouders, ZO BELANGRIJK, kan worden verstoord.
Baby dragen in een draagdoek of in een draagzak is een oplossing om deze hechtingsband te bevorderen met quasi permanente interacties, essentieel voor de goede ontwikkeling van de baby.
Wat te doen?
De postpartum depressie wordt behandeld:
- Met antidepressiva
- Begeleiding door een psycholoog
Raadpleeg dringend uw arts en een psycholoog die u kunnen begeleiden. Niets kan een zorgprofessional vervangen.
Naast deze zogenaamde klinische behandelingen is het belangrijk om voor uzelf en de baby te zorgen. Dit kan door:
- een goede slaaphygiëne (moeilijk met een baby, dat weten we, maar vraag uw partner of dierbaren om het over te nemen)
- een sociaal netwerk onderhouden: vrienden zien of bellen, met de baby wandelen in een draagdoek of draagzak en praten met andere jonge mama's die door deze aandoening worden getroffen
- de totstandkoming van de hechtingsband bevorderen: huid-op-huidcontact, de baby voortdurend bij zich houden dankzij de draagdoek en vooral inspelen op de behoeften van de baby (voor meer informatie, klik hier)
- voor zichzelf zorgen: lichaamsbeweging, goed eten :)
Kort overzicht van de "babyblues"
Niet te verwarren met een postnatale depressie: de babyblues treedt op tussen de 3e en 6e dag na de bevalling. De plotselinge hormoonval is verantwoordelijk voor de babyblues.
Stemmingswisselingen, vermoeidheid, stress en prikkelbaarheid zijn de meest voorkomende symptomen. Het treft 30 tot 80% van de vrouwen.
Hoe lang duurt de babyblues?
Omdat het echt tijdelijk is, duurt het van een paar uur tot maximaal twee weken.
Hoe de babyblues voorkomen
Door een hormoonval is het moeilijk te voorkomen! Maar om deze toestand snel te laten overgaan:
- Rust +++
- Steun van dierbaren
- Afleiding zoeken en voor zichzelf zorgen
Bronnen
- A Systematic Review of Prevalence and Incidence
- Heterogeneity of postpartum depression: a latent class analysis
- Edinburghse postnatale depressieschaal
- De kindergeneeskunde psychiatrie
- Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) — diagnostische criteria voor perinatale depressie
- 3114 — Nationaal nummer voor zelfmoordpreventie